Bart Moeyaert is een echte dichter en dat blijkt ook duidelijk uit zijn roman GrazGraz beschrijft een fragment uit het leven van Herman, een naar eigen zeggen eenzame apotheker wiens leven door elkaar wordt geschud door een ongeval dat vlak voor zijn apotheek gebeurd.

Doorheen het lezen van het boek besluipt de twijfel of deze gebeurtenis wel datgene is dat Herman aan het denken zet. Zo blijkt zijn ontmoeting met Carla ook een kentering in zijn leven te zijn en toont de roman eerder een evolutie van vooruit- of misschien juist achteruitgang in zijn karakter dan een plotse ommekeer in psychologie. Het ongeval is slechts een aanzet om Hermans persoonlijkheid in de verf te zetten.

Toch is het niet de psychologisering die de lezer het beste bijblijft, noch de minimalistische plot die juist in functie staat van de karaktertekening van Herman. Het zijn vooral de poëtische verwoordingen waarmee Moeyaert het boek vult. Dat Jochen Jonathan op straat sterft, dat Herman dat niet los kan laten, dat Carla soms een vreselijk irritante, maar goede vriendin is, laat ons eigenlijk koud. Niets is minder waar wat Moeyaerts zinnen betreft.

Daarna stak hij zijn hand naar me uit.Hij verwachtte dat ik hem de hand zou schudden. […] Natuurlijk kreeg ik geen woord over mijn lippen. Zijn hand drong ter hoogte van mijn borst mijn lichaam binnen, kneep mijn luchtpijp dicht, morrelde aan mijn strot.

Alleen Moeyaert kan de vergelijking tussen het morrelen aan een slot en de geslotenheid van een persoon zó goed verwoorden. Het zijn zulke beschrijvingen die de lezer opnieuw naar het boek zullen doen grijpen, eerder dan het verhaal dat rond de zinnen gebouwd is.

Het boek is kort en krachtig. Moeyaert laat in het midden waar hij eigenlijk heen wil en het verhaal gaat ook nergens heen. Het is eerder een ode aan een gewone, maar gepijnigde man, een karakterschets die de lezer opgedrongen wordt op een wonderbaarlijk goed geschreven manier. Het boek werkt zoals een gedicht werkt en laat dichten juist hetgeen zijn waar Moeyaert in uitblinkt.

Advertisements