De achterflap van Oktober, ironisch genoeg ook in oktober 2016 uitgegeven, geeft de indruk een historisch liefdesverhaal te zijn. In dat en ook in andere opzichten stelt het boek teleur. Het verhaal vertelt over de levens van Maksim en Vera, die elkaar in de tumultueuze tijden van de Russische Revolutie ontmoeten en daarna een relatie proberen standhouden. Oktober is dus weldegelijk een liefdesroman, maar mist toch een aantal elementen om dit verhaal geloofwaardig te doen overkomen.

Het boek komt erg traag op gang. Het verhaal wordt verteld vanuit het standpunt van de twee hierboven genoemde personages, die elkaar in stem afwisselen en stilaan naar elkaar toewerken. Op zich is dit een leuk idee, de lezer krijgt zo immers een blik op het leven van de Russische aristocratie (Vera) enerzijds en het proletariaat (Maksim) anderzijds. Zo geven de eerste paar hoofdstukken wel een goed sfeerbeeld van de revolutie, maar ze worden te snel afgekapt om echt ergens heen te leiden. Het verhaal springt van de hak op de tak en switcht té snel tussen beide personages om echt geloofwaardige karakters neer te zetten. Na het eerste deel van het boek weten we vagelijk wie Maksim is en dat het harde tijden zijn in het Rusland van 1917, maar zijn doel of motieven worden nergens echt prijsgegeven. De episodes in het boek zijn immers te kort om de lezer echt mee te nemen in zijn verhaal én in dat van Vera.

De Boose doet zijn best om beide stemmen op een gelijkwaardige manier aan het woord te laten komen, maar de overgang tussen de twee is altijd té snel en té weinig uitgewerkt. Dit gebrek aan uitdieping is een tendens die doorheen het hele verhaal aanwezig is. Nergens krijgt de lezer echt inzicht in de situatie die beschreven wordt of in de personages. Hoewel De Boose wel een poging doet zijn personages een specifiek karakter te geven, komt geen van hen echt geloofwaardig over. Ze staan uitsluitend in functie van het verhaal en handelen alleen omdat het verhaal dat van hen vraagt, niet omdat dit binnen de lijn van hun karakter past. Vera wordt bijvoorbeeld vaak als “opgewonden” beschreven, alsof ze de revolutie spannend vindt, maar dit blijkt nergens echt uit haar handelingen. De Boose slaat hier de bal van het “show, don’t tell”-principe een beetje mis.

Waar Oktober beter in slaagt is het scheppen van de sfeer rond de Russische Revolutie. Dit is vooral te danken aan illustrator Caryl Strzelecki. Strzelecki’s tekeningen vervolledigen het ietwat rommelige verhaal en geven beeld bij woorden die zelf niet altijd een bepaalde context kunnen schetsen. Toch is de functie van de beelden ten opzichte van het verhaal niet altijd even duidelijk: zo bevat het midden van het boek een aantal prenten die een toonbeeld zijn van de revolutie, maar die verder niets met het verhaal te maken hebben en daardoor gewoon het boek lijken op te vullen. Dit roept de vraag op wat nu eigenlijk de bedoeling is van het boek: gaat het hier, zoals de achterflap ons vertelt, effectief om een liefdesverhaal, of wil De Boose ons gewoon aan de hand van een fictief verhaal iets meegeven over de penibele situatie in het Rusland van honderd jaar geleden?

In beide gevallen gaat er iets mis. Het liefdesverhaal mist zijn uitwerking omdat de relatie tussen Maksim en Vera te onverwacht en te ongeloofwaardig tot stand komt en daarna evenmin wordt uitgewerkt. De Boose moet zich in verschillende bochten wringen om de twee hoofdpersonages bij elkaar te krijgen en terwijl zo’n zet nog vergeven zou worden als het verdere verloop van het verhaal geloofwaardig zou zijn, is dat hier niet het geval. Nog vóór twee derde van het boek om zijn, zijn de personages alweer uit elkaar en hebben hun verhalen nog weinig met elkaar te maken. In het scheppen van sfeer slaagt De Boose er dan beter in zijn boodschap over te brengen: hongersnood, gruwel en armoede wordt zeker en vast in beeld gebracht (zowel door de woorden als de illustraties), maar ook hier is dat niet voldoende om de lezer volledig mee te krijgen met het verhaal. Een non-fictief relaas over de Russische Revolutie zou hier meer succes hebben.

Al bij al is Oktober nog steeds geen écht slecht boek. De illustraties maken veel goed en het verhaal heeft een zeker potentieel, maar kan dit potentieel pas bereiken als het meer uitgewerkt zou worden. Toch zal Oktober bij een aantal lezers in de smaak kunnen vallen, al is het maar omdat het een ietwat oppervlakkige verrijking kan bieden in het kennis opdoen over de Russische Revolutie. Als liefdesverhaal kan het echter niet tellen: het gebrek aan uitdieping is hier het grote euvel en doet de kracht van het boek zeker teniet.

Advertisements